What’s in a name? – Genealogie Van der Veur

Eind 16e eeuw liet Shakespeare Julia zeggen: “What’s in a name? That which we call a rose, by any other word would smell as sweet.” ‘Als het beesie maar een naam heb’, zou een Rotterdammer kunnen zeggen.

Bij de volkstelling van 1947 woonden in Nederland 187 mensen met de naam Van der Veur, 1 met de naam Van der Veurt.¹ De 187 Van der Veurs woonden in Assen (2), Amsterdam (10), Bergen op Zoom (1), Bussum (1), Dordrecht (1), Eindhoven (1), Ermelo (1), Geleen (12), ‘s-Gravenhage (6), Groningen (65), Haarlem (1), Haren, Gr. (3), Heer (4), Heerlen (1), Hilversum (1), Maastricht (37), Monnickendam (2), Oegstgeest (5), Rijswijk, ZH (1), Utrecht (11), Wateringen (1), Winterswijk (4), Zaandam (11) en Zeist (5), de laatste Van der Veurt woonde in Rotterdam. In 2007 stonden in de Gemeentelijke Basisadministratie 232 naamdragers Van der Veur ingeschreven, de naam Van der Veurt is in 1947 met Neeltje Maria van der Veurt uitgestorven.

Herkomst

De familienaam Van der Veur duikt in de 17e eeuw op bij drie mannen in Rotterdam, waarvan (nog) niet duidelijk is of ze verwant zijn: een uit Oost-Friesland afkomstige schipper die in 1645 bij het opstellen van zijn testament wordt vermeld als Roeloff Dircxsz vander Veur, een winkelier die in september 1648 in het doopboek wordt vermeld als Arij Barentsz vander Veer, maar bij zijn (tweede) huwelijk nog geen half jaar later als Adriaen Barentsz vander Veur en kuiper Pieter van der Veur, die in 1655 wordt ingezworen als voogd.

Dat er drie mensen waren die rond dezelfde periode en in dezelfde plaats Van der Veur werden genoemd, doet vermoeden dat de naam in elk geval niet al in Oost-Friesland door (voorouders van) Roeloff Dircxsz werd gevoerd. Volgens de Nederlandse Familienamenbank is de naam een adresnaam, een naam die verwijst naar waar de naamdrager woont. De vraag is dan aan welk adres de naam zou moeten zijn ontleend; Roeloff woonde in die tijd “over de Duvelsbregge” bij de Wijnhaven, Arij of Adriaen “op ’t oostende” en Pieter aan de Scheepmakershaven. Bij Pieter van der Veur (hij wordt ook Pieter van der Vueren genoemd) lijkt het erop dat het eerder om een herkomstnaam gaat, een naam die aangeeft waar iemand vandaan komt. Pieter was naar alle waarschijnlijkheid een zoon van Cornelis Mathijsz van Vuren, die in 1625 bij het opstellen van diens testament werd vermeld als “Cornelis Thijssen van Veur in Oostlant”. Met “Veur in Oostlant” of “’t eijlant Veur” wordt het Noord-Friese Waddeneiland Föhr in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein bedoeld.² De Veurstraat in Rotterdam is overigens relatief nieuw (1921) en verwijst naar het dorp Veur in de gemeente Leidschendam-Voorburg.

Varianten

De spelling van de familienaam was niet altijd consequent, naast Van der Veur werden bij de familie ook varianten als Van der Veurt, Van der Vuer en Van der Vuur gebruikt. Roeloff Dircxsz’ achterkleinzoon Roelof Roelofs van der Veur (1677-1710) werd wel Van der Feur genoemd, hij signeerde als Roelof V Feur. Diens zoon Gerrit (1705-1739) werd meestal Van der Veurt genoemd, maar signeerde als Gerrit van der Vuert of G VD Vuert:

handtekeningen van vader (1710) en zoon (1732)

Een andere nazaat van Roeloff Dircxsz, Thomas van der Veur (1777-1859), woonde een tijdje in Papenburg in Oost-Friesland. Zijn kinderen werden er ingeschreven als Van der Veuer (1811), Van der Veur (1813), Van de Vöer (1815) en Van der Vöer (1819).

N.B. In 1671 wordt melding gemaakt van een Jan Frans van der Veur in Leiden, schipper op Amsterdam.³ Dat blijkt echter een fout van de notaris, in andere aktes wordt hij Jan Fransz van der Veulen genoemd.

Bronnen en noten

1
Veur, van der en Veurt, van der, Nederlandse Familienamenbank.
2
Stadsarchief Amsterdam: Herkomstonderzoek door Simon Hart.
3
Erfgoed Leiden en omstreken: Minuutakten van notaris mr. Joachim Tierens, archiefnummer 0506, Notarissen ter standplaats Leiden (Oud Notarieel Archief), inventarisnummer 1116: huwelijksvoorwaarden (blad 39), staat van goederen van Aeltie Jansdr Appelman (blad 40) en de staat van goederen van Jan Fransz van der Veur (blad 41), 5 juni 1671.