Generatie V
Johannes van der Veur; geboren Rotterdam aan de Hoogstraat, gedoopt aldaar 17-10-1717 (Jan), overleden aldaar 27-01-1795 aan de Hoogstraat bij het stadhuis, zoon van Joris van der Veur en Elsje Tamesz.
Johannes is in ondertrouw gegaan (1) Rotterdam 01-12-1754 en getrouwd aldaar 19-12-1754 met Johanna de Quack; geboren Rotterdam aan de Nieuwehaven, gedoopt aldaar 07-11-1728 (doopgetuigen waren Willem Nieuburg en Maria de Quack), overleden Rotterdam aan de Nieuwehaven 07-12-1755, begraven in de Grote Kerk 12-12-1755, dochter van Jan de Quack en Catharina Overkamp. Zij woonde aan de Nieuwehaven te Rotterdam (1728, 1754, 1755).
Johannes is in ondertrouw gegaan (2) Rotterdam 13-03-1757 en getrouwd aldaar 31-03-1757 met (en gescheiden eind 1799 van) Gijsberta de Fromantiou, ook genaamd Fromenteau en de Fromentiou; geboren Rotterdam in de Santstraat, gedoopt aldaar 12-01-1721 (Geijsbertie), overleden aldaar 21-03-1807, begraven 25-03-1807, dochter van Nicolaas de Fromantiou en Maria van der Nop. Woonde bij het huwelijk aan de Zuid-Blaak te Rotterdam. Volgens een familiebericht is zij overleden aan een beroerte.
Johannes woonde voor het huwelijk aan de Hoogstraat, vanaf 1754 met zijn gezin aan de zuidzijde van de Nieuwehaven,1Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Herbert van der Mey: 2197 Minuten van notariële akten: testament Johannes van der Veur en Johanna de Quack, 30 december 1754 (scans 742 t/m 745). later aan de Wijnhaven. Eind 1755 overleed Johanna.2Stadsarchief Rotterdam: 16 Archief van de Weeskamer: 281 Memoriaal der overledenen: Johanna de Kwak, dec. 1755 (scan 128). In 1757 trok Johannes in verband met zijn huwelijk met Gijsberta een paar keer naar notaris Herbert van der Mey. Hij beloofde “met kennisse en genoegen van de voornoemde juffr Gijsberta de Fromantjou” dat zijn zoon Paulus 500 gulden in contanten zou krijgen wanneer hij 25 jaar werd, of eerder wanneer hij zou trouwen. Hij stelde huwelijkse voorwaarden op met Gijsberta en later dat jaar een langstlevende testament.3Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Herbert van der Mey: 2200 Minuten van notariële akten: augmentatie: Johannes van der Veur, weduwnaar van Johanna de Quack (ovl. 07-12-1755) is van plan te hertrouwen en belooft “met kennisse en genoegen van de voornoemde juffr Gijsberta de Fromantjou” dat zijn zoon Paulus 500 gulden in contanten krijgt wanneer hij 25 jaar wordt, of eerder wanneer hij trouwt, 10 maart 1757 (scans 146 t/m 148); idem: huwelijkse voorwaarden van Johannes van der Veur en Gijsberta de Fromantiou, 10 maart 1757 (scans 148 t/m 150); idem: testament van Johannes van der Veur en Gijsberta de Fromantiou, 27 april 1757 (scans 301 t/m 306).
Johannes was koopman in Rotterdam. Vanaf januari 1752 handelde hij samen met Bartholomeus Hooft “in granen en’t geene de koornmarkt aengaet, als in olij, stijfsel, raep, kennip en lijnkoeken, mitsgaders verdere waren en koopmanschappen.” In juli 1753 richtten zij formeel een compagnie op voor de periode van 25 jaar, te rekenen vanaf januari 1752.4Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Willem van Rijp: 2474 Minuten van notariële akten: contract Johannes van der Veur en Bartholomeus Hooft, 18 juli 1753. Zij kochten onder meer gezamenlijk een oliemolen, huis, tuin, stal en koetshuis aan de Hoge Zeedijk.5Stadsarchief Rotterdam: 261 Archief van de Houthandel voorheen J. van Schijndel & Co te Rotterdam, inv.nrs. 55 t/m 62. In de loop der jaren namen ze maatregelen “ter voorkoming van alle verschillen, dewelke door en na het overlijden van een van hun compten zoude kunnen ontstaan”.6Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Cornelis Jacobi: 3083 Minuten van notariële akten: contract Johannes van der Veur en Bartholomeus Hooft, 4 augustus 1763; idem: Archief van notaris Justus van der Mey jr.: 3047 Minuten van notariële akten: contract Johannes van der Veur en Bartholomeus Hooft, 28 april 1774. Van der Veur en Hooft verklaarden elkaar “over en weder te renuntieren en elkanderen te onstlaen van den inhoud der conventie tusschen henlieden aengegaen en den 4e augustus 1763 voor den Notaris Cornelis Jacobi en zekere getuigen alhier gepasseerd, houdende die als niet aengegaen. En verklaerden opnieuws met elkanderen te zijn geconvenieerd en overeengekomen, gelijk zij zijn doende bij dezen” Pas decennia later, per 31 december 1785, werd de “Compagnie van de Heeren Van der Veur en Hooft” ontbonden en ging Johannes verder onder eigen naam: “Wordt geadverteerd, dat, ofschoon de COMPAGNIESCHAP, canterende VANDER VEUR en HOOFT en JOH. HOOFT, met onderling genoegen en overeenkomst zal gedissolveerd worden (…) egter onder de Firma van JOH. VANDER VEUR, ten zynen Huize op de Wynhaven, het tweede Huis van de Glashaven, de NEGOTIE zal worden gecontinueerd, beginnende primo January 1786.”7Rotterdamsche courant: advertentie, 8 december 1785; advertentie 10 december 1785; advertentie, 13 december 1785.
Naast koopman was Johannes brandmeester (aanstellingen in 1773, 1775)8Stadsarchief Rotterdam: 1-01 Oud Archief van de Stad Rotterdam (OSA): 631 Resoluties van de Weth: resolutie, 25 mei 1773; idem: 633 Resoluties van de Weth: resolutie, 12 december 1775. en een aantal malen hoofdman van het waardijnsgilde (1774, 1775, 1776) en van het brandmeestergilde (1777, 1778, 1781, 1782). De hoofdlieden van de gildes werden jaarlijks door de burgemeesters aangesteld. In de jaren 1779 en 1780 was zoon Paulus hoofdman van het brandmeestergilde.9Stadsarchief Rotterdam: 1-01 Oud Archief van de Stad Rotterdam (OSA): 2041-2051 Registers van door burgemeesters aangestelde hoofdlieden van de gilden en oudere corporaties, alsmede van commissarissen der gildefondsen: Waardijns- of warendijnsgilde: Johannes van der Veur (06-06-1774), (22-05-1775), 20-05-1776). Brandmeestergilde: Johannes van der Veur (12-04-1777, 23-04-1778, 23-04-1781 en 26-04-1782); Paulus Tamesz van der Veur (21-04-1779, 27-04-1780)
Op verzoek van Johannes legden op 30 augustus 1769 zes mensen een verklaring af bij notaris Van Rijp, omdat zij “zedert een geruijmen tijdt herrewaerts dagelijx hebben gezien en ondervonden, dat de huijsvrouw van den requirant genaemt Gijsberta de Fromantiou, is bezogt met krankzinnigheijd, in zooverre dat dezelve zig dagelijx is aenstellende als een dul en uijtzinnig mensch, razende tierende, en scheldende, en een ieder, die bij haer komt, zonder de allerminste reden, als een uijtzinnige aenvliegende en slaande”. De getuigen waren buurman Johannes Vaillant; Willem Molenaar, al 5 jaar huurder van het pakhuis onder Johannes’ woonhuis; Christina Bosschaart, dienstmeid (mei 1768-juni 1769) van Johannes en Gijsberta; Agatha de Vries, weduwe van Jacobus de Vries, die als naaister anderhalf jaar bij hen inwoonde; Cornelia Perjez, huisvrouw van Daniel van der Laar, die een maand in huis woonde “ten eijnde zijne huijsvrouw de voorn: Juffr Gijsbertina de Fromantiou op te passen en gade te slaen”; Elsje Brakel, die ook in het huis heeft gewoond, en schipper Dirk Stufkens, die ongeveer drie maanden eerder Gijsberta met haar zus aan boord ontving toen hij naar Gorcum zou varen en dat zij toen “zig als een uitzinnig mensch tegens de verdere passagiers, welke aan boord van zijn getuijgens schip waren, heeft aengestelt, dezelve heeft uitgescholden, geslagen en gekrabbelt, dat hij getuijge vervolgens onder zeijl gegaan en gearriveerd zijnde tot aen ’t houten huijsje genoodzaekt is geweest dezelve Juffr Gijsbertina de Fromantiou, aeldaer uijt te zetten, vermits zij absolut niet langer aen boord wilde blijven.”10Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Petrus Constantinus van Rijp: 3123 Minuten van notariële akten: attestatie, 30-08-1769 (scans 644 t/m 646). Johannes en Gijsberta traden gezamenlijk op bij de doop van de kleinkinderen Johanna Gijsberta (1779), Paulus Tamesz (1780) en Gijsberta (1782).
Het is niet bekend wanneer Gijsberta werd opgenomen in het Pest- en Dolhuis aan de Hoogstraat in Rotterdam. Ze woonde er in elk geval in september 1794: Johannes en Gijsberta bespraken toen bij notaris Lentfrinck de voorwaarden van een scheiding, zij werd daarin bijgestaan door haar broer en zus Jan en Willemina. Ze verklaarden “dat gedurende hunlieden samenleving de origineele comparante ter andere zijde [= Gijsberta], diverse malen het ongeluk is bejegend, dat eene verwijdering van hare huishouding voor haar noodzakelijk is geoordeeld, gelijk zij compte ter voldoening van dien, voor als nog is geconsineerd in het verbeterhuis aan het oosteinde deser stad” en dat zij “ten einde henlieden over levenstijd, zoo veel mogelijk voor ene totaal bederf en ongeluk te behoeden, geene betere en in dezen geschikter middelen zijn voorgekomen dan van den anderen te separeren in Tafel, Bed, bijwoning en goederen”.11Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Jan Hubrecht Lentfrinck: 3610 Minuten van notariële akten: scheiding van tafel en bed, 26 september 1794. Aanwezig in de studiezaal. Een dag later vroegen zij het college van de heren van de Weth hun huwelijk te mogen ontbinden. Het stadsbestuur besloot daarmee in te stemmen en Hendrik van Salk en Jan Hubrecht Lentfrinck aan te stellen als curatoren over Gijsberta “die thans nog is geconsineert in t Pest en Dulhuis”.12Stadsarchief Rotterdam: 1-01 Oud Archief van de Stad Rotterdam (OSA): 653 Resoluties van de Weth: verzoek, 27 september 1794 (scan 485 t/m 487) en resolutie, 11 oktober 1794 (scans 505 t/m 508).
In november 1799 verzocht Gijsberta het gemeentebestuur uit de curatele te mogen worden ontslagen, ze leverde daarbij verklaringen van dr. Van Lil en een aantal burgers “met relatie tot de goede lichaems- en geestgesteldheid”. De raad stelde het besluit in handen van de heer Heijting c.s.13Stadsarchief Rotterdam: 1-01 Oud Archief van de Stad Rotterdam (OSA): 210 Resoluties van provisionele wethouders en raden, de raad en de municipaliteit: verzoek, 28 november 1799 en resolutie, 5 december 1799. Er werd blijkbaar niet aan het verzoek voldaan, in juli 1800 werd Theodorus Mauritius Auffmondt aangesteld “tot curator over den persoon en de goederen van Gijsberta de Fromantiou” naast Jan Hubrecht Lentfrinck.14Stadsarchief Rotterdam: 1-01 Oud Archief van de Stad Rotterdam (OSA): 210 Resoluties van provisionele wethouders en raden, de raad en de municipaliteit: resolutie, 7 juli 1800.
In 1790 stelde Johannes zijn testament op,15Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Jan Hubrecht Lentfrinck: 3601 Minuten van notariële akten: testament, 7 juli 1790. Aanwezig in de studiezaal. hij overleed 5 jaar later. Zijn schoondochter Catharina van der Veur-de Boter plaatste een annonce in de Rotterdamsche Courant: “Heden overleed myn geliefde Schoonvader, JOHANNES VANDER VEUR, aan de gevolgen van een Borstziekte, in den ouderdom van zeven-en-zeventig Jaren en drie Maanden, van welk verlies ik door dezen aan alle Vrienden en Bekenden by deze kennis geve; verzoekende van Condoleantiebrieven verschoont te blyven. CATHARINA DE BOTER, Wed. P.T. vander Veur. Rotterdam den 27 January 1795.”

Uit het eerste huwelijk:
- Paulus Tamesz van der Veur; gedoopt Rotterdam 06-11-1755 (als Paulus Tamesz, doopgetuigen waren Paulus Tamesz en Elsje Tamesz), overleden Krimpen aan den Lek 23-01-1792. Hij is getrouwd Rotterdam 18-06-1775 met Johanna Catharina de Boter; geboren Rotterdam op ’t Visserdijk, gedoopt aldaar 05-03-1754, overleden Didam 30-03-1813, dochter van Willem Cornelisz de Boter en Niesje van der Schans.
Bronnen en noten
- 1Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Herbert van der Mey: 2197 Minuten van notariële akten: testament Johannes van der Veur en Johanna de Quack, 30 december 1754 (scans 742 t/m 745). ↩︎
- 2Stadsarchief Rotterdam: 16 Archief van de Weeskamer: 281 Memoriaal der overledenen: Johanna de Kwak, dec. 1755 (scan 128). ↩︎
- 3Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Herbert van der Mey: 2200 Minuten van notariële akten: augmentatie: Johannes van der Veur, weduwnaar van Johanna de Quack (ovl. 07-12-1755) is van plan te hertrouwen en belooft “met kennisse en genoegen van de voornoemde juffr Gijsberta de Fromantjou” dat zijn zoon Paulus 500 gulden in contanten krijgt wanneer hij 25 jaar wordt, of eerder wanneer hij trouwt, 10 maart 1757 (scans 146 t/m 148); idem: huwelijkse voorwaarden van Johannes van der Veur en Gijsberta de Fromantiou, 10 maart 1757 (scans 148 t/m 150); idem: testament van Johannes van der Veur en Gijsberta de Fromantiou, 27 april 1757 (scans 301 t/m 306). ↩︎
- 4Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Willem van Rijp: 2474 Minuten van notariële akten: contract Johannes van der Veur en Bartholomeus Hooft, 18 juli 1753. ↩︎
- 5Stadsarchief Rotterdam: 261 Archief van de Houthandel voorheen J. van Schijndel & Co te Rotterdam, inv.nrs. 55 t/m 62. ↩︎
- 6Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Cornelis Jacobi: 3083 Minuten van notariële akten: contract Johannes van der Veur en Bartholomeus Hooft, 4 augustus 1763; idem: Archief van notaris Justus van der Mey jr.: 3047 Minuten van notariële akten: contract Johannes van der Veur en Bartholomeus Hooft, 28 april 1774. Van der Veur en Hooft verklaarden elkaar “over en weder te renuntieren en elkanderen te onstlaen van den inhoud der conventie tusschen henlieden aengegaen en den 4e augustus 1763 voor den Notaris Cornelis Jacobi en zekere getuigen alhier gepasseerd, houdende die als niet aengegaen. En verklaerden opnieuws met elkanderen te zijn geconvenieerd en overeengekomen, gelijk zij zijn doende bij dezen” ↩︎
- 7Rotterdamsche courant: advertentie, 8 december 1785; advertentie 10 december 1785; advertentie, 13 december 1785. ↩︎
- 8
- 9Stadsarchief Rotterdam: 1-01 Oud Archief van de Stad Rotterdam (OSA): 2041-2051 Registers van door burgemeesters aangestelde hoofdlieden van de gilden en oudere corporaties, alsmede van commissarissen der gildefondsen: Waardijns- of warendijnsgilde: Johannes van der Veur (06-06-1774), (22-05-1775), 20-05-1776). Brandmeestergilde: Johannes van der Veur (12-04-1777, 23-04-1778, 23-04-1781 en 26-04-1782); Paulus Tamesz van der Veur (21-04-1779, 27-04-1780) ↩︎
- 10Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Petrus Constantinus van Rijp: 3123 Minuten van notariële akten: attestatie, 30-08-1769 (scans 644 t/m 646). ↩︎
- 11Stadarchief Rotterdam: 18 Notarissen te Rotterdam (ONA): Archief van notaris Jan Hubrecht Lentfrinck: 3610 Minuten van notariële akten: scheiding van tafel en bed, 26 september 1794. Aanwezig in de studiezaal. ↩︎
- 12
- 13
- 14
- 15

